Een betere toegankelijkheid van de verschillende functies binnen het gebouw
De Koninklijke Bibliotheek van België is een omvangrijk en complex gebouw op de Kunstberg in Brussel. De instelling heeft de afgelopen jaren fors geïnvesteerd in een nieuwe visuele identiteit en wou de wayfinding herbekijken om de toegankelijkheid van de verschillende functies — van de leeszalen, het museum, de zalenverhuur tot het restaurant en de concertzaal — te verbeteren. Daarnaast was er de ingebruikname van een nieuwe panoramische lift in het complex die een directe verbinding vormt tussen de Kunstberg en het dakterras van de bibliotheek. Deze lift werd een belangrijk element in de verticale circulatie en de ontsluiting van de cultuurtempel.
Transformatie naar een coherent, toekomstgericht geheel
Het project omvatte de herontwikkeling van het wayfinding-systeem met als doel de gefragmenteerde en ad-hoc signalisatie te transformeren naar een coherent, toekomstgericht geheel.
In een gebouw met een hoge ruimtelijke complexiteit, diverse functies en uiteenlopende publieksstromen volstond de bestaande aanpak met losse pijlen en individuele aanduidingen niet langer om bezoekers op een betrouwbare en intuïtieve manier te begeleiden.
Een heldere zoneringsmethodiek
De studie vertrok vanuit een grondige analyse van circulatie, gebruikspatronen en ruimtelijke logica, en resulteerde in de uitwerking van een heldere zoneringsmethodiek.
Door het oriëntatieniveau op te delen in leesbare en betekenisvolle zones met telkens daaraan gekoppeld een stijgpunt (trap/lift) ontstond een robuuste structuur die oriëntatie vereenvoudigt en tegelijk schaal en samenhang introduceert.
Integratie binnen een erfgoedcontext
Een belangrijk onderdeel van de expertise lag in het zorgvuldig integreren van deze strategie binnen een erfgoedcontext. De wayfinding werd niet opgevat als een toevoeging, maar als een laag die de architectuur respecteert en versterkt. Functionele helderheid werd gecombineerd met aandacht voor materialisatie, vormgeving en plaatsing, zodat het systeem aansluit bij de historische waarde en esthetiek van het gebouw.
Het resultaat is een geïntegreerd wayfinding-systeem dat niet alleen richting geeft, maar ook bijdraagt aan de beleving van de plek — een evenwicht tussen erfgoedzorg en hedendaags gebruik, tussen navigatie en architecturale continuïteit..
Van fragmentatie naar samenhang
De uitdaging ligt niet in een gebrek aan informatie, maar in het ontbreken van structuur. Bezoekers van de KBR-bibliotheek — van onderzoekers en studenten tot toeristen en occasionele gebruikers — moeten hun weg vinden in een complex gebouw waar circulatie, functies en logica niet vanzelf leesbaar zijn. Losse ingrepen en ad-hoc signalisatie bieden onvoldoende houvast, waardoor oriëntatie vaak afhankelijk wordt van interpretatie in plaats van intuïtie.
De oplossing ligt niet in méér signalisatie, maar in het herdenken van de onderliggende logica. We ontwikkelden in de studie een wayfindingstrategie die vertrekt vanuit circulatie, gedrag en ruimtelijke leesbaarheid, en die het gebouw opnieuw ordent vanuit het perspectief van de gebruiker.
Onze studie en voorgestelde oplossingen:
- Circulatie als vertrekpunt
We analyseerden hoe verschillende gebruikers zich door het gebouw bewegen, waar knelpunten ontstaan en waar beslissingen genomen worden. Niet de plattegrond, maar het daadwerkelijke gebruik vormde de basis. - Sturen vóór signaleren
Waar mogelijk werd de architectuur zelf ingezet om oriëntatie te ondersteunen: zichtlijnen werden versterkt, routes verduidelijkt en looplijnen geoptimaliseerd, zodat gebruikers intuïtief de juiste richting kiezen — nog vóór signalisatie nodig is. - Heldere structuur en zonering
Het gebouw werd georganiseerd in vier logische zones, elk met een eigen identiteit en gekoppeld aan specifieke stijgpunten. Dit creëert herkenbare ankerpunten en een consistente ruimtelijke logica.
- Hiërarchisch informatiesysteem
In plaats van losse pijlen werd een gelaagde informatiestructuur uitgewerkt: van algemene oriëntatie tot gerichte navigatie, afgestemd op afstand en beslissingsmoment. - Integratie van vorm en functie
Typografie, kleurgebruik, pictogrammen en materialen werden zorgvuldig gekozen in dialoog met de architectuur en identiteit van KBR. De signalisatie fungeert niet als toevoeging, maar als integraal onderdeel van de ruimte.
Van strategie naar ervaring
De aanpak in onze studie overstijgt het ontwerp van borden en wordt een geïntegreerd proces van analyse, strategie, ontwerp en evaluatie. Elk element draagt bij aan één doel: een vanzelfsprekende, consistente en toegankelijke navigatie voor elke bezoeker.
Vraag onze GRATIS whitepaper aan: “Wayfinding en branding voor gebouwen en omgeving".
Meer dan 70 pagina's boordevol tips en inzichten voor een perfect samengaan van wayfinding, signalisatie en corporate branding.
- Het belang van wayfinding voor gebouwen en omgeving
- Tips en inzichten voor een succesvolle wayfinding en bewegwijzering
- Het ultieme stappenplan voor de implementatie
